Humuslu toprak nedir

Toprak çeşitleri arasında en değerli olanın, humuslu toprak olduğunu ilkokuldan beri çoğumuz duymuştur, fakat pek azımız humusun ne olduğunu ve neden önemli olduğunu biliriz.humuslu toprak

Humuslu toprağın adını aldığı humus solucanları ve diğer organik canlıları kendine çeken topraktaki en önemli madde olmasına karşın, çok az dikkat çeker. Bu yazımızda humusun ne olduğundan başlayarak, bahçe çiçeklerimizle uğraşırken humuslu toprağı nasıl üretip, kullanabileceğimize kadar detaylı olarak bakacağız.
Bahçesinde çiçek ve bitki yetiştiren herkesin, toprağını her sene bir önceki seneden daha iyi duruma getirmeye çalışması gereklidir. Humuslu toprak çiçek yetiştiriciliğinin kanı ve canıdır. Humus olmayan toprak, ölü sayılır ve kaliteli çiçek ve bitki yetiştirmek bu toprakta mümkün olmaz.

Humuslu toprak nedir?

Humus kolaylıkla dağılabilen, yaprak, çimen, ağaçların kabuk ve dalları ve diğer bahçedeki organik maddelerin dönüşümüyle oluşan gevşek bir maddedir.
Yeterli sulamayla birlikte, iyi bir toprak bulunan bahçeye veya saksıya sahip olmak güzel çiçekler, bitki ve sebzeler yetiştirmek için ön koşuldur.
Çiçek yetiştiren veya bakan kişilerin çiçeklerinin güzelliği, dayanıklılığı ve kalitesini anlamak isterseniz ilk olarak toprağa bakmak yeterlidir.

Humuslu toprak neden önemlidir?

Humus; topraktaki nemin korunması, ağır ve yapışkan toprakların gevşek hale getirilmesi, topraktaki sulama ve havalanmanın kalitesinin yükseltilmesi ve topraktaki yaşayan organizmaların desteklenerek çiçekler için gerekli besinlerin oluşturulmasında önemli görevleri vardır.
Eskiden ahır gübresi(hayvan dışkıları) kullanılarak toprağa humus eklenmesi mümkün olurdu. Bugün ise, gübre kullanılması çok mümkün değil. Bahçeler için kuru gübre, yaprak gübresi veya bahçedeki diğer artıklardan oluşan organik maddeler kullanılabilir.
Pek çok bahçede kullanılabilecek diğer organik madde ise kompost’tur. Çimeni yaprak, sebze gibi bahçeden elde edilebilecek atıklar ya da mutfakta biriktirebileceğiniz sebze ve meyve atıklarını toprağın üzerinde 10 cm civarında kalınlıkta dağıtabilirsiniz. Dağıtılan bu atıkların üzerine 1 cm kalınlığında normal toprak serpilmesi durumunda gerekli bakteri kalan işi halledecektir.
Kompost oluşumunu daha da hızlandırmak isterseniz, bir parça marketlerden alabileceğiniz nitrojen ihtiva eden gübreyi komposta karıştırabilirsiniz.

Biriktirdiğiniz atıklar 1 metre civarında yüksekliğe bile ulaşabilir, bu durumda dahi birikimin üst kısmının düz yüzeye sahip olduğuna dikkat edilmelidir. Üst kısmın düze bırakılması kompostun gerekli yağmur sularını almasını sağlayacaktır.
Kuru bir mevsimdeyseniz, sıklıkla sulama yapılması kompost dönüşümünü hızlandıracaktır. Kompost yaparken kalın tabakalı yaprak çimen vb. birikimler oluşturmamak gerekir. Hava alamayacaklarından dönüşüm yavaşlayacaktır.
Kompost ufalanabilir ve gevşek hale geldi ve kullandığınız yaprak, çimen vb. gibi maddeleri artık ayırt edemiyorsanız, toprakta kullanılmak üzere hazır hale gelmiştir. Kompost zamanı, hangi maddelerin kullanıldığı, büyüklüğü, hava koşulları ve diğer faktörere göre değişecektir.
Bahçe toprağının üzerine kompostun 2-3 cm kalınlığında dağıtılması durumunda, çiçek ve bitkilerinizin gelişiminin nasıl hızlandığını siz de fark edeceksiniz.

Humus’un tanımı

Toprağımızda humusun nasıl uygun maliyetle verimli şekilde kullanılacağını anlatmadan önce humusun tanımını yapmak uygun olacaktır. Aslında “organik” ve “humus” terimleri sıklıkla eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Organik madde, humusunda yapımında kullanılan maddeler demektir.
Örneğin, 5 cm kalınlığında talaşı, toprak üst yüzeyine dökerseniz, talaşın kendisi organik maddedir. Ne zaman kimyasal tepkimeler, bakteri ve diğer yararlı canlılar tarafından dönüştürülür ve eski halinden eser kalmaz, oluşan madde humus’tur.

Humuslu toprak içeriği

Humus’un yapısında ana olarak karbon ve nitrojen elementleri bulunmaktadır. Karbon’un humustaki oranı ise nitrojen’in yaklaşık olarak 10 mislidir. Bu da demek oluyor ki, verimli bir toprak için ilave nitrojene ihtiyaç vardır. Toprağın verimliliğini artırmak demek aslında, nitrojen oranını uygun şekilde artırabilme hünerine dayanır.

Organik madde eklenmesi

Pek çok çiçek sever için, topraktaki humusun artırılması demek, topraktaki organik madde oranının artırılması ve güzel çiçekler demektir. Hayvan dışkıları en iyi seçim olmakla birlikte, artık hayvancılık ülkemizde yaygın şekilde yapılmadığından, bunun organik madde olarak kullanılması her geçen sene daha zor ve pahalı hale gelmektedir.
Pek çok bitki ve çiçek sever ise, topraklarının verimliliğini artırmak için kompost kullanımını tercih eder fakat, kompost’ta her zaman elimizin altında bulundurulabilecek bir madde değildir.

Uygun ve ucuz madde temin edilmesi

Pek çok kişi için her yerde uygun maliyetle temin edilebilmesi nedeniyle talaş kullanılması en pratik çözümdür. Kendiniz bile organik madde teminini 3. Partilere gerek kalmaksızın yapabilirsiniz. Talaş killi, kumlu veya diğer toprak çeşitlerinin hepsi için kullanılabilir.
Her sene, farklı kalınlıklarda farklı yerlere 5,6,7 cm kalınlıklarında talaş ekleyin ve toprağın ist yüzeyiyle karışmasını sağlayın. Her 4 cm’lik talaş için yüksek nitrojen ihtiva eden gübre kullanılması talaş dönüşümünü hızlandıracaktır.
2-4 cm kalınlığında yosunun 1 cm kalınlığında inek dışkısı ile karıştırılarak toprağa eklenmesi toprağa humus eklemenin en etkili yollarından biridir.

Toprakta ne kadar humus kullanılmalı?

Çiçeklerimizin toprağına ne kadar humus eklememiz gerektiğine karar vermek için toprak analizine ihtiyaç olsa da, toprağın ne kadar süngerimsi hale geldiğini anlamaya çalışarak da bunu tespit edebiliriz.
Süngerimsi ve ufalanabilir olması, bir toprağın yeteri kadar humus ihtiva ettiğini gösteren en önemli göstergelerdendir. Bir avucunuza çiçeğinizin toprağını aldığınızda avucunuzu sıkın ve toprağın davranışına bakın. Yeteri kadar humus ihtiva etmeyen topraklar serttir ve kum gibidir. Humuslu toprak ise daha arkadaş canlısıdır, yumuşaktır ve kolaylıkla ufalanabilir.
Humusun topraktaki görevi, toprakta zaten var olan fakat sabit duran ve bu şekilde işe yaramayan kimyasal maddelerin açığa çıkartılarak başka şekillere dönüştürülmesi, bitki kökünün bu maddeler aracığıyla beslenmesinin sağlanmasıdır.

Humusun toprağa yararları

• Toprağın işlenmesini kolaylaştırır.
• Toprağın kuraklığa karşı direncini artırır ve yağmurun veya sulamanın yeterli olmadığı zamanlar verim artışı sağlar.
• Çok küçük toprak parçacıklarını tutarak, erozyonu azaltır.
• Toprağın sertleşmesini önler.
• Topraktaki (zeminin) boşluk hacmini arttırarak kolay havalanmasını sağlar ve nem tutma kapasitesinde arttırır.
• Zor işlenen toprakların kolay işlenmesini sağlar.
• Toprağın bakteri aktivitesini artırır
• Toprağın su tutma kabiliyetini arttırarak kurak mevsimlerde tuzlanmayı önler.
• Besin maddelerinin bitkilerce daha iyi kullanılmasını sağlar.
• Toprak yapısında iyileşme meydana getirir.
• Topraktaki yararlı organizmaların çoğalmasına ve fonksiyonlarını sürdürmesine yardımcı olur.
• Çiçek yetiştiriciliği için dost mikroorganizmalara ideal bir yaşam ortamı oluşur ve dost mikroorganizmalar, dost olmayan cinsleri kovar.
• Toprağın mineral besin maddesi içeriğine katkı sağlar.
• Köklerin sağlıklı olmasında yardımcı olur.
• Toprağın su tutma kapasitesini artırır.
• Toprağa siyahımsı veya koyu kahverengi bir renk vererek toprağın kolay ısınmasını sağlar.
• Toprak solucanları, toprak böcekleri ve mikroorganizmalar için besin kaynağı olur. Böylece toprak flora ve faunasını sağlıklı şekilde devam etmesini sağlar.

Humuslu toprak nerede bulunur?

Ormana yakın alanlarda, bahçe kenarında uzun yıllar dokunulmamış yerinde ya da bitki örtüsü bakımından zengin ormanlık bölgelerde bulunur. Orman ağaçları, yaprak artıkları, odun, hayvan ve bitki artıklarının karıştığı tüm yerlerde humuslu toprağı bulmak mümkündür. Humuslu toprak ararken solucanların bol bulunduğu topraklar genelde humus bakımından zengin topraklar olduğunu göz önünde bulundurmak yararlı olacaktır.
Humuslu toprak sadece bahçe gibi alanlarda çiçek yetiştirmek için kullanılmaz, salon çiçekleri, balkon çiçekleri gibi diğer saksı çiçeklerini yetiştirirken de kullanılması en uygun toprak çeşidi humuslu toprak olacaktır.

Humus çeşitleri

3 çeşit humus vardır ve Ham(mor), moder ve mull olarak adlandırılırlar.
Ham humus toprak üzerinde ayrışmaksızın duran kalın organik döküntüdür. Biyolojik aktivite yok denecek kadar az olduğundan toprağa karışma yoktur.
Moder humus, toprak tarafından kısmen ayrıştırılmış, parçalanmış bitki kalıntılarından oluşur. Mull ve ham arasındaki humus tipidir. Ormanlarda uygun iklim ve hava koşullarında, artıkların şiddetle ayrışarak hızlı bir şekilde toprağa karışmasıyla oluşur. Solucan ve diğer böcekler ihtiva etmediğinden, humus tabakası toprağa yavaş karışır.
Ormanlarda uygun iklim hava koşullarında döküntü katmanının şiddetle ayrışarak hızlı bir şekilde toprağa karışmasıyla, Mull olarak adlandırılan humus şekli oluşur.
Güzel çiçekler yetiştirirken en önemli faktörlerden olan toprak çeşitleri arasında önde gelen humuslu toprak ile ilgili yazımızdan sonra diğer toprak çeşitlerinden olan killi toprak ile ilgili ayrı bir yazımız da olacak.

3 yorum “Humuslu toprak nedir

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>